اقدامات قبل از جراحی چاقی نقش مهمی در آماده شدن بدن برای عمل و کاهش احتمال بروز مشکلات قابل پیشگیری دارند. معمولاً پیش از جراحی باید آزمایش‌های لازم انجام شود، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی بررسی شوند و در صورت نیاز رژیم غذایی خاصی رعایت شود. در ادامه، مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم قبل از جراحی چاقی چه کارهایی باید انجام دهید، چه آزمایش‌هایی ممکن است لازم باشد و در روزهای نزدیک به عمل به چه نکاتی توجه کنید.
قبل از جراحی چاقی چه کارهایی باید انجام دهیم؟
برنامه آماده‌سازی برای همه افراد یکسان نیست. نوع عمل، وزن، سن، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی می‌تواند روی اقدامات مورد نیاز قبل از جراحی تأثیر داشته باشد.
با این حال، مهم‌ترین مراحل معمولاً شامل موارد زیر است:
- انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های پزشکی
- کنترل بیماری‌های زمینه‌ای
- بررسی داروهای مصرفی
- رعایت رژیم غذایی قبل از جراحی
- ترک سیگار و دخانیات
- ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای
- آمادگی برای تغذیه بعد از عمل
- رعایت نکات مربوط به شب و روز جراحی
در ادامه هر یک از این مراحل را دقیق‌تر بررسی می‌کنیم.
آزمایش‌های قبل از جراحی چاقی
یکی از اولین مراحل آماده شدن برای جراحی، انجام آزمایش‌هایی است که پزشک درخواست می‌کند. هدف از این بررسی‌ها این است که شرایط عمومی بدن مشخص شود و اگر مشکلی وجود دارد، قبل از جراحی کنترل شود.
آزمایش خون
معمولاً بخشی از بررسی‌های قبل از عمل به آزمایش خون اختصاص دارد. ممکن است قند خون، وضعیت کبد، کلیه، کم‌خونی و برخی مواد مغذی بررسی شوند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بعضی افراد با وجود اضافه وزن ممکن است کمبود آهن، ویتامین‌ها یا سایر ریزمغذی‌ها داشته باشند.
بررسی قلب و تنفس
اگر فرد سابقه بیماری قلبی، فشار خون بالا، تنگی نفس یا سایر مشکلات مرتبط داشته باشد، ممکن است پزشک بررسی‌های تکمیلی درخواست کند.
در برخی افراد نوار قلب یا ارزیابی‌های دیگر قبل از عمل لازم است. هدف این است که شرایط بیمار برای بیهوشی و جراحی به‌درستی ارزیابی شود.
آندوسکوپی یا سونوگرافی
آندوسکوپی برای همه افراد قبل از جراحی چاقی الزامی نیست. اما اگر فرد علائم گوارشی، سابقه بیماری معده یا شرایط خاصی داشته باشد، ممکن است جراح انجام آن را توصیه کند.
همچنین در برخی بیماران سونوگرافی شکم یا بررسی کبد و کیسه صفرا انجام می‌شود.
بیماری‌های زمینه‌ای باید قبل از جراحی کنترل شوند
وجود بیماری‌های زمینه‌ای به این معنا نیست که فرد نمی‌تواند جراحی چاقی انجام دهد. اتفاقاً بسیاری از متقاضیان این جراحی مشکلاتی مانند دیابت، فشار خون یا آپنه خواب دارند.موضوع مهم این است که این بیماری‌ها قبل از عمل تا حد ممکن کنترل شوند.
اگر یکی از شرایط زیر را دارید، باید حتماً به پزشک اطلاع دهید:
- دیابت
- فشار خون بالا
- بیماری قلبی
- مشکلات کلیوی
- بیماری‌های کبدی
- اختلالات تنفسی
- آپنه خواب
- سابقه لخته خون
گاهی ممکن است پزشک پیش از جراحی شما را برای ارزیابی بیشتر به متخصص مربوطه ارجاع دهد.
داروهای مصرفی خود را به جراح بگویید
یکی از اشتباهاتی که نباید قبل از جراحی انجام دهید، پنهان کردن داروهای مصرفی یا قطع خودسرانه آنهاست.
حتی اگر یک دارو را بدون نسخه مصرف می‌کنید، بهتر است آن را به پزشک بگویید. مکمل‌ها و داروهای گیاهی نیز در این گروه قرار می‌گیرند.
کدام داروها اهمیت بیشتری دارند؟
پزشک معمولاً درباره موارد زیر حساسیت بیشتری دارد:
- داروهای رقیق‌کننده خون
- داروهای دیابت
- داروهای فشار خون
- بعضی مسکن‌ها
- داروهای قلبی
- مکمل‌ها و محصولات گیاهی
ممکن است لازم باشد مصرف بعضی داروها چند روز قبل از عمل تغییر کند، اما این تصمیم باید توسط پزشک گرفته شود.
آیا قبل از جراحی چاقی باید رژیم بگیریم؟
در بسیاری از موارد، بله. پزشک یا متخصص تغذیه ممکن است برای چند روز یا چند هفته قبل از جراحی، یک برنامه غذایی مخصوص در نظر بگیرد.
این رژیم فقط برای کاهش وزن نیست. کاهش حجم چربی اطراف کبد می‌تواند به جراح کمک کند دسترسی بهتری به معده داشته باشد و شرایط جراحی مناسب‌تر شود.
رژیم قبل از عمل معمولاً چه ویژگی‌هایی دارد؟
برنامه غذایی بسته به شرایط بیمار متفاوت است، اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- کاهش مصرف غذاهای پرچرب
- محدود کردن شیرینی و قند
- افزایش توجه به دریافت پروتئین
- کاهش نوشیدنی‌های شیرین
- مصرف آب کافی
- کنترل حجم وعده‌های غذایی
در بعضی بیماران نیز ممکن است در روزهای نزدیک به عمل رژیم مایع یا نیمه‌مایع تجویز شود.
رعایت دقیق رژیم توصیه‌شده اهمیت زیادی دارد. رژیم‌های بسیار سخت اینترنتی یا حذف خودسرانه گروه‌های غذایی انتخاب مناسبی قبل از جراحی نیست.
وضعیت تغذیه‌ای قبل از عمل باید بررسی شود
اضافه وزن همیشه به معنای دریافت کافی مواد مغذی نیست. ممکن است فردی چاق باشد، اما همزمان کمبود آهن، ویتامین D، ویتامین B12 یا سایر مواد مغذی را نیز داشته باشد.به همین دلیل، یکی از اقدامات مهم قبل از جراحی چاقی بررسی وضعیت تغذیه‌ای است.
اگر کمبودی وجود داشته باشد، پزشک یا متخصص تغذیه ممکن است مصرف مکمل را قبل از جراحی شروع کند.این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند چون بعد از برخی جراحی‌های چاقی، مقدار غذایی که فرد می‌تواند مصرف کند کاهش پیدا می‌کند و در بعضی روش‌ها جذب برخی مواد مغذی نیز تغییر می‌کند.
سیگار و قلیان را قبل از جراحی کنار بگذارید
مصرف سیگار و سایر محصولات دخانی می‌تواند روند ترمیم زخم را تحت تأثیر قرار دهد و احتمال برخی عوارض بعد از جراحی را افزایش دهد.اگر سیگار یا قلیان مصرف می‌کنید، حتماً این موضوع را با پزشک مطرح کنید.بهتر است ترک دخانیات از چند هفته قبل شروع شود، اما زمان دقیق مورد نیاز را پزشک بر اساس شرایط شما مشخص می‌کند.
پنهان کردن مصرف سیگار از جراح یا تیم بیهوشی کار درستی نیست؛ زیرا اطلاع از این موضوع برای تصمیم‌گیری‌های قبل و حین عمل اهمیت دارد.
قبل از عمل برای تغذیه بعد از جراحی آماده شوید
جراحی چاقی فقط مربوط به روز عمل نیست. تغییر اصلی از زمانی شروع می‌شود که بیمار به خانه برمی‌گردد.بعد از جراحی معمولاً نمی‌توان بلافاصله غذای معمولی خورد. برنامه غذایی به‌صورت مرحله‌ای پیش می‌رود و ممکن است ابتدا مایعات و سپس غذاهای نرم وارد برنامه شوند.
پیش از جراحی بهتر است درباره این موارد اطلاعات کافی داشته باشید:
مصرف مایعات
بعد از عمل باید آب و مایعات را به شکل مناسب و در حجم‌های کوچک مصرف کنید. نوشیدن سریع یا حجم زیاد ممکن است باعث ناراحتی شود.
دریافت پروتئین
پروتئین برای حفظ توده عضلانی و روند ترمیم بدن اهمیت دارد. بنابراین معمولاً یکی از بخش‌های اصلی برنامه غذایی بعد از عمل است.
مکمل‌ها
بسته به نوع جراحی، پزشک ممکن است مصرف برخی مکمل‌ها و ویتامین‌ها را در دوره بعد از عمل توصیه کند.
آمادگی ذهنی برای تغییر سبک زندگی
گاهی تمرکز بیمار فقط روی کاهش وزن بعد از جراحی است؛ در حالی که نتیجه جراحی به رفتارهای بعد از عمل نیز وابسته است.برای رسیدن به نتیجه مناسب باید عادات غذایی تغییر کند. حجم وعده‌ها کمتر می‌شود و فرد باید آهسته‌تر غذا بخورد، به احساس سیری توجه کند و برنامه فعالیت بدنی را نیز جدی بگیرد.
پیش از جراحی از خودتان بپرسید:
- آیا برای تغییر حجم وعده‌ها آماده هستم؟
- آیا می‌توانم پیگیری‌های پزشکی بعد از عمل را منظم انجام دهم؟
- آیا برای تغییر عادت‌های غذایی برنامه دارم؟
- آیا حمایت خانواده یا اطرافیان را دارم؟
داشتن انتظار واقع‌بینانه از نتیجه جراحی اهمیت زیادی دارد. کاهش وزن یک فرایند تدریجی است و میزان آن در افراد مختلف متفاوت خواهد بود.
یک هفته قبل از جراحی چاقی چه کنیم؟
در روزهای نزدیک به عمل بهتر است تمرکز بیشتری روی اجرای دقیق دستور پزشک داشته باشید.
چند نکته مهم عبارت‌اند از:
- رژیم تجویز‌شده را کامل رعایت کنید.
- داروها را فقط طبق دستور مصرف کنید.
- آزمایش‌های باقی‌مانده را انجام دهید.
- در صورت تب یا بیماری جدید پزشک را مطلع کنید.
- مدارک پزشکی خود را آماده کنید.
- برای روز جراحی همراه داشته باشید.
- وسایل ضروری برای بستری را از قبل آماده کنید.
اگر در این مدت علائمی مثل تب، عفونت، سرفه شدید یا مشکل جدید ایجاد شد، بدون اطلاع پزشک برای جراحی مراجعه نکنید.
شب قبل از جراحی چاقی چه کار کنیم؟
یکی از مهم‌ترین نکات شب قبل از جراحی، رعایت زمان ناشتا بودن است.
پزشک یا متخصص بیهوشی به شما اعلام می‌کند که تا چه زمانی می‌توانید غذا یا مایعات مصرف کنید. این دستور را دقیق رعایت کنید.
ناشتا ماندن بیش از حد نیز بدون دستور پزشک ضرورتی ندارد؛ بنابراین بهتر است دقیقاً طبق زمان اعلام‌شده عمل کنید.
همچنین شب قبل از جراحی:
- داروها را طبق دستور مصرف کنید.
- مدارک لازم را آماده بگذارید.
- زیورآلات و وسایل غیرضروری همراه نبرید.
- زمان حضور در بیمارستان را بررسی کنید.
روز جراحی چه چیزهایی همراه داشته باشیم؟
بهتر است از قبل یک کیف کوچک آماده کنید که وسایل ضروری داخل آن باشد.
موارد مهم شامل این موارد است:
- کارت شناسایی و مدارک بستری
- نتایج آزمایش‌ها و بررسی‌های پزشکی
- فهرست داروهای مصرفی
- وسایل شخصی ضروری
- لباس راحت برای زمان ترخیص
اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید، نام و دوز آن را یادداشت کنید تا در صورت نیاز به تیم درمان اطلاع دهید.
چه کارهایی قبل از جراحی چاقی نباید انجام دهیم؟
بعضی اقدامات می‌توانند روند آماده‌سازی برای عمل را مختل کنند.
قبل از جراحی بهتر است از این کارها خودداری کنید:
- قطع خودسرانه داروها
- مصرف دارو یا مکمل جدید بدون اطلاع پزشک
- رعایت نکردن رژیم قبل از عمل
- پنهان کردن بیماری‌های زمینه‌ای
- مصرف سیگار و دخانیات
- خوردن غذا برخلاف دستور ناشتا بودن
- انجام رژیم‌های بسیار سخت و غیرعلمی
هدف این نیست که قبل از جراحی وزن زیادی را در مدت کوتاه کم کنید؛ بلکه مهم‌تر این است که بدن در شرایط مناسب و کنترل‌شده وارد جراحی شود.
چک‌لیست اقدامات قبل از جراحی چاقی
پیش از مراجعه برای عمل، یک بار این فهرست را مرور کنید:
- آزمایش‌های لازم انجام شده است.
- نتایج آزمایش‌ها همراه شماست.
- جراح از بیماری‌های زمینه‌ای اطلاع دارد.
- داروهای مصرفی به پزشک اعلام شده‌اند.
- رژیم غذایی قبل از عمل رعایت شده است.
- دخانیات کنار گذاشته شده است.
- زمان ناشتا بودن مشخص است.
- درباره تغذیه بعد از عمل اطلاعات کافی دارید.
- مدارک بیمارستان آماده است.
- همراه مناسبی برای روز جراحی دارید.
جمع‌بندی
اقدامات قبل از جراحی چاقی نقش مهمی در آماده شدن بدن و کاهش ریسک‌های قابل پیشگیری دارد. انجام آزمایش‌های لازم، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای، بررسی داروها، رعایت رژیم غذایی، ترک دخانیات و آمادگی برای سبک زندگی بعد از جراحی، بخش‌های اصلی این فرایند هستند.
بهتر است دستورهای قبل از جراحی را دقیق و متناسب با شرایط خودتان دنبال کنید؛ زیرا برنامه آمادگی برای عمل اسلیو، بای‌پس یا سایر جراحی‌های چاقی ممکن است در هر فرد متفاوت باشد.
سوالات متداول
1.چند ساعت قبل از جراحی چاقی باید ناشتا باشیم؟
زمان ناشتا بودن باید توسط جراح یا متخصص بیهوشی مشخص شود. دستور مربوط به غذا و مایعات ممکن است با توجه به شرایط بیمار متفاوت باشد.
2.آیا می‌توان مکمل‌های غذایی را تا روز عمل مصرف کرد؟
بهتر است همه مکمل‌ها و داروهای گیاهی را به پزشک اطلاع دهید. در بعضی موارد ممکن است نیاز باشد مصرف آنها مدتی قبل از جراحی متوقف شود.
3.اگر قبل از جراحی سرما بخوریم چه کنیم؟
در صورت بروز تب، سرفه شدید، عفونت یا علائم بیماری در روزهای نزدیک به عمل، حتماً جراح را مطلع کنید تا درباره زمان انجام جراحی تصمیم بگیرد.
