آیا چاقی ارثی است؟ تاثیر ژنتیک بر چاقی چقدر است؟

چاقی ناشی از عدم تعادل انرژی است و زمانی رخ می دهد که فرد کالری بیشتری نسبت به کالری مصرفی بدنش مصرف کند. چاقی یک مشکل جدی برای سلامت عمومی است زیرا با برخی از علل اصلی مرگ و میر در در سراسر جهان از جمله دیابت، بیماری قلبی، سکته مغزی و برخی از انواع سرطان مرتبط است.

آیا ژن ها در چاقی نقش دارند؟

چاقی در افرادی که در محیط هایی قرار می گیرندکه باعث عدم فعالیت بدنی و افزایش مصرف غذاهای پرکالری می‌شود، بروز می کند. به طور کلی نمی توان این گونه گفت که محیط بر افزایش چاقی نقش دارد و یا افراد چاق بیماری و ساختار بدنی یکسانی را دارند. این تفاوت ها را می توان در گروه هایی از افراد با پیشینه نژادی یا قومی مشابه و حتی در درون خانواده ها مشاهده کرد. با این وجود، تنوع در نحوه واکنش افراد به یک محیط نشان می دهد که ژن ها در ایجاد چاقی نقش دارند.

چگونه وراثت می توانند بر چاقی تأثیر بگذارند؟

• ژن ها به بدن دستور می دهند تا به تغییرات محیطی واکنش نشان دهد. مطالعات شباهت‌ها و تفاوت‌ها بین اعضای خانواده، دوقلوها و فرزند خوانده‌ها شواهد علمی غیرمستقیم ارائه می‌دهند که نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از تغییرات وزن در میان بزرگسالان به دلیل عوامل ژنتیکی است.
  
  مطالعات اخیر درباره افراد چاق و غیرچاق که از نظر تنوع ژن‌هاکه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
  
  رفتار افراد چاق که فرد میل به پرخوری یا تمایل به کم تحرکی دارد
  
  متابولیسم افراد چاق افزایش تمایل بدنی این افراد به ذخیره چربی بدن

تأثیر متقابل چاقی بین محیط، رفتار و ژنتیک

چاقی یک بیماری است که زمانی رخ می دهد که بدن فرد مقدار زیادی چربی را انباشته و ذخیره می کند. مدرنیزه شدن جامعه ما از طریق محیطی که باعث افزایش مصرف کالری و کاهش فعالیت بدنی می شود، به افزایش نرخ چاقی کمک کرده است.

امروزه مطالعات اخیر درباره تاثیر ژنتیک بر چاقی تحقیقاتی صورت گرفته نشان می دهد که با کشف بیش از 50 ژن که با چاقی مرتبط هستند و نقش یه سزایی در چاقی افراد دارند. در حالی که تغییرات محیطی میزان چاقی را در 20 سال گذشته به طور قابل توجهی افزایش داده است، وجود یا عدم وجود عوامل ژنتیکی ما را در برابر چاقی محافظت می کند یا ما را مستعد ابتلا به آن می کند.

چاقی شدید و ژنتیک

نقص‌های تک ژنی یکی از علل های مهم چاقی شدید در دوران کودکی افراد می‌شود که فرد دچار گرسنگی شدید می شود.

به طور معمول، افرادی که چاق هستند دارای چندین ژن هستند که آنها دچار افزایش وزن یا چاقی می کند. یکی از این ژن های مرتبط با چاقی به نام ژن مرتبط با چاقی (FTO) است. در صورت وجود مواد غذایی به راحتی در دسترس، افرادی که دارای توده چربی و ژن مرتبط با چاقی هستند ممکن است در محدود کردن کالری دریافتی خود با چالش هایی روبرو شوند.

وجود این ژن و سایر ژن های چاقی می تواند باعث بروز علائمی شود:

• افزایش سطح گرسنگی
• افزایش دریافت کالری
• کاهش سیری
• کاهش کنترل بر خوردن
• افزایش تمایل به بی تحرکی
• افزایش تمایل به ذخیره چربی بدن

تاثیر وراثت بر چاقی

در حالی که ممکن است آزمایش نقایص ژنتیکی در کودکان برای چاقی زودرس در نظر گرفته شود، آزمایش اشکال ژنتیکی چاقی در بزرگسالان ارزش محدودی دارد. آزمایش ژن FTO و سایر ژن ها را می توان به صورت عملی انجام داد، اما چندان مفید نیست زیرا مداخلات درمانی برای افراد دارای و بدون ژن FTO یکسان است. دانستن وراثت می تواند به شما در درک خطر ابتلا به چاقی و بیماری های مرتبط با چاقی مانند دیابت و بیماری قلبی کمک کند.

اگر ژن‌هایی دارید که شما را مستعد چاقی می‌کنند، آیا شما به چاقی مبتلا شوید؟ نه! در حالی که این ژن ها می توانند اشتها را افزایش داده و متابولیسم را کاهش دهند، پیروی از یک برنامه درمانی ثابت که شامل رویکردهای تغذیه ای، فعالیت بدنی و رفتاری موثر است می تواند به پیشگیری و درمان چاقی کمک کند.

سبک زندگی سالم و مقابله با ژن

داشتن درک بهتر از نقش ژنتیکی در چاقی به ویژه چاقی رایج و تعاملات محیط، درک بهتری از مسیرهای منجر به چاقی ایجاد می کند. چنین اطلاعاتی می تواند روزی استراتژی های امیدوارکننده ای برای پیشگیری و درمان چاقی ارائه دهد. اما مهم است که به خاطر داشته باشید که به طور کلی، سهم ژن ها در خطر چاقی اندک است، در حالی که سهم مواد غذایی سمی و محیط فعالیت ما بسیار زیاد است. همانطور که یکی از دانشمندان نوشت، “ژن ها ممکن است به طور مشترک تعیین کنند که چه کسی چاق می شود، اما محیط ما تعیین می کند که چه تعداد چاق می شوند. به همین دلیل است که تلاش‌های پیشگیری از چاقی باید بر تغییر محیط ما متمرکز شود تا انتخاب‌های سالم، انتخاب‌های آسان‌تری برای همه باشد.

درمان چاقی ارثی

پزشکان مراقبت های بهداشتی به طور معمول سابقه سلامت خانواده را جمع آوری می کنند تا به شناسایی افراد در معرض خطر بالای بیماری های مرتبط با چاقی مانند دیابت، بیماری های قلبی عروقی و برخی از انواع سرطان کمک کنند. تاثیر ژنتیک بر چاقی و اضافه وزن نقش به سزایی دارد ولی برای کنترل و مدیریت درمان چاقی ارثی داشتن رژیم غذایی سالم و ورزش نیز بی تاثیر نیست.

اگر فرد نتواند به وسیله زوش های مثل رژیم غذایی و ورزش وزن خود را کاهش دهد پزشک برای پیشگیری از ابتلا به بیماری های مرتبط با چاقی، روش هایی مثل جراحی چاقی را پیشنهاد می دهد.

جراحی چاقی روشی ایده ال برای رسیدن به وزن متناسب است و داشتن رژیم غذایی بعد از جراحی چاقی نیز به ثابت نگه داشتن وزن کمک می کند.